Triển khai Thông tư số 11/2026/TT-BYT về Danh mục các bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị
Ngày đăng: 02/07/2026 - Lượt xem: 60

Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Dân số năm 2025, đồng thời bảo đảm việc cung cấp thông tin giới tính thai nhi được thực hiện đúng mục đích chuyên môn, phục vụ hiệu quả công tác chẩn đoán và điều trị bệnh, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BYT quy định Danh mục các bệnh được thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị. Thông tư là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các cơ sở y tế thực hiện thống nhất, đúng quy định trong hoạt động sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và tư vấn di truyền.

Theo Thông tư, việc xác định giới tính thai nhi để phục vụ chẩn đoán và điều trị là sử dụng các kỹ thuật chuyên môn nhằm xác định nhiễm sắc thể giới tính, gen biệt hóa giới tính hoặc kiểu hình giới tính của thai nhi để chẩn đoán các bệnh lý di truyền có biểu hiện khác nhau giữa nam và nữ. Đây là hoạt động chuyên môn nhằm phát hiện, tiên lượng và hỗ trợ điều trị các bệnh lý liên quan đến giới tính, hoàn toàn không nhằm mục đích lựa chọn giới tính thai nhi.

Thông tư ban hành Danh mục gồm nhiều bệnh, tật và hội chứng di truyền, bẩm sinh có liên quan đến nhiễm sắc thể giới tính hoặc gen ảnh hưởng đến quá trình xác định và phát triển giới tính. Các bệnh được đưa vào danh mục phải có cơ chế liên quan trực tiếp đến giới tính và có ý nghĩa lâm sàng trong chẩn đoán, tiên lượng hoặc quyết định xử trí trước sinh, sơ sinh.

Danh mục bao gồm nhiều nhóm bệnh quan trọng như bệnh di truyền liên kết nhiễm sắc thể giới tính, các rối loạn phát triển giới tính, các bất thường về nhiễm sắc thể giới tính, bệnh máu di truyền, bệnh chuyển hóa bẩm sinh, các hội chứng suy giảm miễn dịch, hội chứng Turner, hội chứng Klinefelter, hội chứng Fragile X cùng nhiều bệnh lý và hội chứng di truyền khác.

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Theo đó, việc thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi chỉ được thực hiện khi thuộc các trường hợp nằm trong danh mục bệnh được Bộ Y tế quy định và nhằm phục vụ mục đích chẩn đoán, điều trị bệnh. Các cơ sở y tế phải thực hiện tư vấn đầy đủ trước và sau khi thực hiện các kỹ thuật chuyên môn, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ ý nghĩa, phạm vi và giới hạn của các xét nghiệm, kỹ thuật được thực hiện.

Thông tư cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc quản lý, giám sát hoạt động chuyên môn. Trường hợp để xảy ra việc thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi không vì mục đích chẩn đoán, điều trị hoặc vượt quá phạm vi quy định sẽ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.

Đối với ngành y tế, việc ban hành Thông tư số 11/2026/TT-BYT góp phần nâng cao chất lượng công tác sàng lọc trước sinh, chẩn đoán trước sinh và tư vấn di truyền; đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho cán bộ y tế trong quá trình thực hiện chuyên môn. Thông tư cũng góp phần ngăn chặn tình trạng lạm dụng việc xác định giới tính thai nhi vì mục đích lựa chọn giới tính, hướng tới thực hiện hiệu quả chính sách dân số và bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh.

Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt là các đơn vị sản khoa, chẩn đoán trước sinh, xét nghiệm di truyền và tư vấn di truyền cần chủ động nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định của Thông tư; tăng cường công tác tư vấn, truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa nhân văn và khoa học của việc xác định giới tính thai nhi trong các trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh.

Việc thực hiện nghiêm túc Thông tư số 11/2026/TT-BYT không chỉ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em mà còn thể hiện trách nhiệm của ngành y tế trong việc bảo vệ quyền lợi người bệnh, thực hiện đúng các quy định của pháp luật về dân số, khám bệnh, chữa bệnh và đạo đức nghề nghiệp.

Xem thông tư tại đây

Ban Biên tập